pave

Gavn N di Wjevaniya Kurd de

Mnak: Bashr Rojava

Hseyin Kartal

 

Di van saln daw de di bashr rojava de ji aliy wjevan stranbj de hin gavn n yn berbichav hene ku hjay peyv ne. Li tenisht rejmn antdemokratk be j, rastiyeke pshketin li bashr rojava di hin beshn nivsevaniy de hene ku digihjin asta gerdn.

Ez li v der naxwazim bikevim pesna bashr rojava (pwstiya v parchey welat bi pesnn min j nne) l li kuder hviyeke peshvechna chand ramana kurd hebe, hjay destnshandan ye. Li bashr rojava wjevan ji trikek bi afsn dernechy, helbet xwediy pshedrokek e. Armanca min li ser droka pshketina raman ne nirxandineke taybet ye; tirsa xwe ya `ka em di chi rewsha sdwergirtin de ne, anna ziman e.

Ne ten ez, bawer im her kesek/ ku di shewariya afirandin de digevize, pshketinn brewer, bi taybet j breweriya afirandina chand raman bi dilniyaz helecana zarokek pshwaz dike.

Ji bo shash tgihishtin neyn hol, naxwazim hin navan bnim ziman. Peyv nirxandina hin navn afirandr, afirandriya pshvebirina wje, raman brewer bi gisht b guman pwstiyek e; ji bo v yek hin bingehn lgern div mna encam di dest mirov de hebin ku kmkuriya nirxandin nebin astengn neheqiyane.

Bi destra kurdn pnsdest yn bashr rojava dixwazim hin tbniyn xwe yn bextewariyn metirsiyane li ser brewer pshvechna wjevaniya v besh welat bnim ziman yn ku girngiya wan xwe li ber chavn min diyar dikin.

Pir caran peyva ekolan t kirin. Li gor min ekoln welat, bajar yan hrman nabe. Ekoln hin mirov kesayetiyan dibe. Drok wan kesayetiyan carna di bajar, herm yan j welatek de dikare bi c bike, l ew ekol di rastiya xwe de dsa ekoln kesayetiyan e.

Bi kesayetiyan re jiyan, di heman dem de bi wan re byn carna mirovan dixe rewsha nehez, lpirsn nepejirandina bneweriya van kesayetiyan. Nepejirandina kesayetiyan dikare gelek z ber bi nepejirandina berhem afirandinn wan ve biche. Ev rewsh j xetereyek e li pshiya pshvechna raman guncandina afirandinn hja di w civak de ku divtiya w bi wan gelek e.

Ger mirov pirsgirk bi zimanek hn zelaltir bne hol, hizrn krtir gelek pirsn b bersiv dixin rojev: chima wje bi taybet chrok, helbest xwedderketina ziman hem quvanttatv (bi pirbn) hem j quvaltatv (bi mistewa naverok) di v besh de ketine xeleka pshvechnek? Ev pshvechn hrm, devok ye yan pejna xwe dide seranser Kurdistan? Bi pirseke din, w sdwergirtin ji v pshketin ji hla parcheyn din, yan j nivskar rewshenbriya parcheyn din bi chi shwey be?

Em dikarin pirsan gelek zde bikin: Chima nivskar rewshenbrn v parchey negihjin nirxn xwe yn ku keda xwe ya afirandriy heq kirine, yan w ev yek chawa pk b? Asta rexnegiriy li bashr rojava parcheyn din li ser v besh di kjan rewsh de ye? Rexnegir peyda bye ketiya pvejoya asta afirandriy? Bdeng mezin e yan gengsh li ser v yek? Ger gengsh hebe di kjan misteway de ye?

Em pirs bnin ser xwendevan, nivskar rewshenbriya bashr rojava: nirxandin danstandina wan di kjan qonax de ye? Rola ku ketiye ser wan ji aliy wan chiqas hatiye daqurtandin? Bi chi helecan berpirsiyariy nzk v yek dibin? Rola xwe di nav chand afirandariya kurd de chawa dinirxnin? Ciy xwe bi dem ve girday tespt tayn kirine yan na? Gengsh, rexnegir nirxandinn wan gihishtine asta brewer pshvechnn wan? Bi helbestvan, chroknivs brewern xwe, nvskar rewshenbrn xwe re di nav nzkbneke chawa de ne? Rewsh rola wan, di dem zemnn realst de dibnin yan dsa bi awayn kurdewariya ber nzk dibin?

Rexneya li ser rxistin partiyn kurd ya ku dibje ew xwe ji bend kemendn eshrt dogmatzm rizgar nekirine, bi chi derencey li ser nrnn kesayetiya xwe didin berhev? Kesn di helwesta afirandina raman breweriya azad de ne, chawa nzk hev dibin? Ger rexne nirxandin hebin bi chi tirs armanc tn kirin? Azadkirina kesayet, azadkirina raman li ser kjan ppelk de hildikishe jor?

Ev pirs bi gisht ji rewshenbr nivskariya kurd e, bi taybet j ji ya bashr rojava, ji ber ku ro ronahiya bi njen xwedlderketina ziman wjevan xwe li w der diguncne. Mirov bi chi mzn v yek bipeyive daku sdwergirtin ji snorn herm ber bi seranser wjevaniya kurd biherike ji w der j di nav asta gerdn de ciy xwe bigre? Ger em v yek nekin, di chana em t de dijn de, tu merciyn din hene ku ji me re v yek bikin?

Ji bo min pirseke girng j ev e: ger hin nav ji nav me mezin bibin bigihjin mistewayeke gerdn ji bo me ne serbilind ye? Yan em bibjin: ji xwe em dizanin ew ji kuder ye kur k ye, bav w nizanim chi b? Nivskar rewshenbrn ji nav me li seranser welat di asta navnetew de hebin, ji bo me serbilind serfiraz ye yan na? Ger wisa ye, em bi chi azmnan bigihjin v yek?

Pirseke din j li ser rxistin partiyan: Gazinc, hawar hviyn rewshenbr nivskar ji rxistin partiyan pwst e, yan ev yek qelsiya afirandin astengiya ramana azad bi xwe re tne? Di peyv de em yekdeng in ku part rxistinn siyas mafn xwe yn grup difikirin xwe li gor v yk dilivnin; ger ev rast e, daxwazn me yn ji wan ji bo pshvebirin alkariya nivskar rewshenbr chi derence rast realst e? Ev daxwaz bi etk helwesta nivskar brewer ve chiqas li hev t? Ji bo raman afirandin bi rast derfetn mad pwst in; yan rewshn dnbna tunebn, tkchna jiyana realst, heln herikna nebn, meyxweshiya rizandina shevn tar di psra bqederiya yar de?

Gava dem hat peyv veb, gelek gotin xwe davjin ser nermiya ziman. Daxwza min bi v nivsa bichk ew e ku ez rola kurdn me yn chalak yn ku shev rojn xwe dikin yek ji bo r li ber afirandin ramana azad vekin. Ew dengbjn me yn bi pns in, ew di tirsewariya parastina chand ziman de ne. Chand ziman j, ro ji her roj btir bye welat.

Pirsa daw ji bo v nivs: Em chawa bi chi helwest rmeta pns, hza ramana azad nirxandina wjevan rewshenbriya xwe bijnin, bigihijnin seranseriya welat asta gerdn?

28.08.2005

ser