pave

 

Mexmra bakur

 

ROJAN HAZIM

 

Li gorey agahdaryn ehridar Mexmra bakur, Evdilkerm Mijin, ku ji 2005 were ehridar e, di hejmartina 2005 da nifsa Mexmra bakur wek 11.379 kes hatye tesbt kirin. L nifs bi hejmareke bilind j her die zde dibe. Erd Mexmra bakur, ber 1998 li tenita Mexmra bar pal betenek ol bi kueber adeta kana mar dupikan b... Belm ro avadan e, n nkat ye

Di destpka saln 90 da ji ber rikar, iddet, kut kutdarya dewleta Tirkyey refeke mezin ya bakuryan, bi giranah ve ji dorbern bajrn Hekar, irnex hejmareke km j ji Merdn ber bi bar ve n Destpk li ber tixb, pa li Etro, li Msil axir li betenn Mexmra bar bi cih war bn. Maceraya van hizaran di xeteke trajk da bor. Bik mezin, jin mr tin bi canteyn dumilk parznn savayn xwe bi r ketin. Bi hizaran mirovn me, sedan klometre li pa xwe hlan di dawy da sing xwe li nav kuebern betena Mexmra bar ikilandin. Pal beteneke beyar, ol, zuha di bin trn hetava sojer da axeke toz Bi dest nnikn xwe ax kolan, ber vewejartin, erdek ku xwe l dirj bikin, bisitirnin hazir kirin. Di nav w ola zuha, b dar nkat da, warek n, adeta wehayek ava kirin. Py dwarn wek urheyan nijinandin, du s dar depn nv riz dirj ser wan urheyan kirin, naylonek qetqet ranan ser wan nreyan end ber j danan ser naylon ku bi ber bay nekeve xwe li bin wan kolikn bserber sitirandin Bi v destpka neyty neman, gav bi gav jyana xwe organze kirin, hizaran destn xwe dan hev, bi zibareya hizar sal ya tradisyona xelk Kurd harkarya hevdu kirin dwar bi dwar ve, kolan bi kolan ve kirin ji taxek near, gundek avadan derxistin meydan. Bi gund ve j neman, xwe mezintir bihztir kirin, xwe kirin ehridar Py ryn wan ose bn, ji her teqin sereder nedibn. Belm nihe cade kolann wan yn qrkir [asfaltkir] hene. Wan dikann ku her reng cure mal difiroin hene, qesab meywefiro hene, salonn kuafory, ayxane, salonn png-pong blardoy ya her giring salonn nternet hene. Ber pitn xanyn xwe bi gul kullkan xemilandine, dar andine, dorber xwe n kirine. nkatya li Mexmra bakur li Mexmra bar ya sedansal nne. Ciwann Mexmra bar ji bo hewcehya xwe ya nternet tne Mexmra bakur. Li Mexmra bakur dibistana seretay, navn lse heye di destpk da xwandin li avahyn wek kolikan hatye kirin. Belm nihe hukmeta federal ya Kurdistan avahyn n kirine, dersxaneyn wan njen kirine. Ji aly materyal pdivyn mal yn mamostayan ve desteka hukmet di dereceya try da nebe j dom dike tte hv kirin ku zdetir hevkar bte kirin. Mamosta bi fedakar li gorey hz yana xwe ya zanyar, xwe bi xwe amadekaryn dersan dikin, bi kar kolektv xwe digihnin, materyaln dersan bi xwe hazir dikin. Dibistann Mexmra bakur bi mkann xwe yn gelek teng km j be, bi mufredateke relatven tij, perwerdeya xwe dikin xwandekarn gihit mezn dikin rdikin unverstey. Heta nihe 117 xwandekar dayne unversteya Selahedn ya Hewlr dereceya jrya xwandekaran li gorey wan ert mkann teng, dsa ve bilind e. Perwerdeya Mexmra bakur bi timam bi Kurdya tpn latn tte kirin ku eve bi ser xwe serkevtinek e. Tin ji bo amadekarya unverstey adaptasyona sstem perwerdeya bar, roj du seet Kurdya bi alfabeya tpn ereb j ders tte dan.

Xwecihn Mexmra bakur, ji neyy, heyn, ji nebn, hebn afirandine jyana xwe organze kirine. Rewa xelk Mexmra bakur, ne wek ber end salan e, batir e pveneke berbiav tte dtin. ro tkilyn xwe yn digel hukmeta Kurdistan dezgehn d yn ferm, bi rya ehridary didomnin. Helbet gelek km kasyn bingehn yn Mexmra bakur hene; binaxeya w, kanalzasyona w, av elektrka w, r, cade kolann w pdivy ji n ve danan, kirin restorasyon ne. Bo xwecihan mijlgeh kargeh, kar xebat hewce ne herweha ji bo peydakirina kar xebat geryaneke destr j zerr ye eve j erkek mirov y hukmeta Kurdistan ye ku xelk Mexmra bakur j bbahr neke. Mexmra bakur hewceh bi pirtkxaneyeke zengn j heye. Ji bo dibistann Mexmra bakur, di ser da materyal pirtkn ders xwandin pdivyn xwandekaran divt bne temn kirin rkirin. Eve j bi hevkaryeke kamil organze dibe divt kes organzasyonn xrxwaz seferber bin

Li aly d, nivskar, hunermend, ronakbr anj poltkern Kurd yn ji bakur, hetta yn pareyn d j, gava bi seradan diin Kurdistana Bar, divt biin seradanya xwecihn Mexmra bakur j bikin. Ew hizaran kes, ji ber poltka birandr ya dewleta Tirk bar kirine yne w der. Ew mexdrn rejima kolonyalst ya dewleta Tirk in kesn ku dij rejima Tirk tkon didin, di kjan br bawery da bin ferq nake, bi seradanya Mexmra bakur, d qet nebe desteka moral bidine wan ku eve wezfeyeke ehlaq wijdan ye.

Rvebir, mamosta, xwandekar pkve xelk Mexmra bakur, di nav wan ertn dijwar da j be jyaneke jndar organze kirine di r dibin. Bila ked renca wan helal be ronahya avn wan getir be. Tte hv kirin ku hevkaryeke xurt digel wan bte kirin. Eve herwisa gazyek e j

ROJAN HAZIM

26 Tern [November] 2006

ser