pave

 

Plan vekir y Kurdan

ROJAN HAZIM

Eve demek e ku organn dewleta Tirk, dij bizava bi git ya netewey ya xelk Kurd Kurdistan plann xwe yn veart amade dikin axir bi ryek j ev plane defre dibin di medyay da belav dibin. Ser planky wek hercar, erta Tirk dike. V gav j plan partya hukmet, y AKPya Erdogan y veart hate akera kirin. Hevpikya van hem plann veart, ant Kurd ant Kurdistan byne. Dewleta Tirk ji ser damezrna komar were van plann dij Kurdan dide hazir kirin hind j bt j di pratk da realze dike. Plan py bi nav Plan Isleheta erq [Rojhilat] 24 lon 1925 hate amade kirin hewileke mezin hate dan ku di pratk da bte bi cih nan. Belm nikarn v plan dij mirov bibine ser negihitin mexseda xwe ku xelk Kurd meh bikin Kurdistan ji Kurdan vala bikin. L ma qet radiwestin! Dewam kirin, plan li ser planan kirin ro j dest ji v plankya xwe bernedane. L bel, Kurd j bi rik in ew j beramber van plan projeyn birandin berxwe didin. Dewlet ji van plankya newesta, Kurd j ji berxwedan newestan. Ev rikeberye di ertn ro da bi xurt dom dike. Axir ev dewleta bbab carek elimtye kirina van plann mirandina xelk Kurd, lewma j bi israr v poltka xwe didomne. i digotin di w Plan Isleheta erq [hn Kurdistan tbigihin RH] y 1925an da: [Maddey 13] Li merkeza wlayet qezayan da, [mexsed Kurdistan e RH], li dayreyn hukmet beledyeyan tekilatn d da, li dibistan, bazar arsy da, ji bil Tirk zimanek d bte bi kar nan d bi curm ku dij emir [ferman] hukmet beledyeyan derdikevin bne scdar kirin. Dsa di maddey 16an da wisa dihate gotin: Kurdn ku li rojavaya Firat bi belav bi cih bne, divt ztirn dem Kurd axivtina wan bte qedexe kirin giring bi dibistann kian [kean] bte dan Tirk axivtina jinan bte temn kirin.

Bi v plan gelo gihitin armanca xwe? Bi git piran nexr, negihitin v mexseda xwe. Herend hejmareke km ya Kurdan di nav sstem xwe da helandin, kavil wranyek li Kurdistan kirin j, nikarn hem dawya Kurdan bnin, hem j r li ber bizava wan ya mafxwazy bigirin. Tkon berxwedana ro tte jyan bi zelal nan dide ku plan wan y 1925 bi sere wan da hate hilweandin.

V gav j hem ert, hem j partya hukmet xwe dsa ve li van kar kiryarn ev bencam may didin. i dibje ert di v plan xwe y n y Islehkirina Kurdan da!. D bi xelk navey bte hesandin ku destekdayna teror [mexsed j bizava netewey ye RH] by bedel namne sahkirin, operasyon kiryarn d d bne domandin. Xelk Iraqa Bakur [anku Kurdistana Federal RH] j d bi ria ekn giran bte aciz kirin ku heke desteka xwe bo PKKy bidomnin d ev rie bne domandin. [Taraf  - 20. 06. 2008]

Plan AKPya Erdogan j km y ert nne. Armanca wan j yk e wisa dibjin: Bo jin zarokn ku Tirk nizanin, d kursn frbna Tirk bne hazir kirin ev perwerdekirine d wek seferberyek bte kirin. [Tedbra 26]

Li Tirkyey ji bil Tirk, u ziman wek ziman ferm ji bo perwerdey nayn qebl kirin eve d li hem platformn navnetewey j bte fade kirin [Tedbra 30] [Y.. Politika, 28. 06. 2008]

AKPy j bi hazirkirina plan xwe y ant Kurd ant Kurdistan, ry xwe y nijadpersya Tirkst slamst kiv kir maskey wan j hate xwar ku eyn mal in!.

Beramber van plann ert AKPy yn neo islehet ne mer dij mirov, plan Kurdan y mer mirov gelek vekirye:

*     Domandina tkon bi kar nana hem metodn berxwedana rewa.

*     Bi kar nana ziman Kurd di hem xelekn jyan da.

*     Ji bo bidestxistina maf perwerdeya bi Kurd di nav sstem ferm da, bilindkirina her reng tkon.

*     Tgihandin, serwextkirin organzekirina xelk Kurd, daku hem plan projeyn dewleta Tirk tkbibe, betal derxe nehle serkeve, hem j plan projeyn xwe yn doza Kurd Kurdistan bibe ser serkevt bike.

Dewlet bi hem hz imkanan pkve rin leker pols ve nikar u caran j nikare li gorey xwez daxwaza xwe erq [anku Kurda] isleh bike!. Belm ev dewleta hov hewceh bi islehkirin heye. Plan Kurdan ne veartye, vekirye, zelal kiv e: Xelk Kurd d bi xebat tkona xwe ya rewa mezin, hem xwe welat xwe rizgar azad bike, hem j dewleta Tirk xelk Tirk isleh bike rya jyaneke xwe demokratk li ber wan j veke.

ROJAN HAZIM

28 Hezran 2008

ser