pave

emdna rspt

 

  ROJAN HAZIM

 

Di nav salek da gelek phatin, byer, pkevtin rdidin, qewimnn bik mezin pktn, belm di nav wan da yk mohra xwe li pita sal dide. Di sala 2005 da j bik mezin, hr gir, qenc xirab gelek byer qewimn. L gava mirov wan hemyan jk vewejre, bik byera emdna di ser ser hemyan da ye. Di hem byer qewimnan da, ryn qenc xirab, a jan, encamn ba neba hergav hene. Di byera emdnan da j ev her du r gelek zelal tne dtin. Xem heb, ji ber ku rikaryeke mezin pkhatib di encam da kut birndar hebn. ah heb, iku xelk embera zulm, kut kutdarya dewleta Tirkyey kand hem cisareta xwe kom serhev kir, xwe bi hem giranahya xwe nanda. Em behs qewimna 9 Terna 2005, roja aremb dikin. Ev arembe, adeta li xelk emdna hate re kirin. Bi avtina narincokek reandina fekan du ciwann emdn hatin kutin gelek kes j hatin birndar kirin. Ajann erta Tirk bi v kiryara xwe ya bbextane, 9 tern roja aremb, kirin aremba re li emdna.

Ajann JIT-JITEM [Teklata Istixbarata Jandarm] nvroya aremba 9 tern seet 12 15 narincokek avtin dikana pirtkfiroy ya bi nav Umut, anku Hv, ya Sefer Yilmaz. Sefer Yilmaz z p hesya bi lez ji dikan bazda dt ku yk direve. Kire hawar di w gazy da narincok peq. Zelamek bi nav Mehmet Zahit Korkmaz li pa dikan bi iddeta peqna narincok mir, heft kes j birndar bn. Sefer Yilmaz wek daye dv ajan, xelk j bizivand pkve dane dv ajan. Ajan j di bay beza xwe da xwe avte nav tirimpla ajann planker ku li hvya w bn ku birevnin. Xelk dora tirimpl girtin s kesn tda j derxistin. Di w hereey da helbet piek heftka wan idandin, l bel zdetir nen, ehridar emdna Xurt Tekn bi xwnsar kela xelk daxist, ku di w ketrab da birndar j b, hers ajan teslm pols kirin, l bel ji dora tirimpl belav nebn. Dixwastin bizanin ka ev tirimpl ya k ye i tda ye. Di w gav da parlementer Hekarya Esad Canan j ji Gever hat. Canan digel ehridar emdna Xurt Tekn cab da mudr asayi dozger ku li ser tirimpl tesbt bikin. Bagaja tirmpl vekirin i bibnin! Adeta cebilxaneyek di pita tirimpl da ye. S kelenkof [xelk Hekarya bo Kelenkof, kelenkof dibjin], s carcorn zde, endek narincok dnemt digel hewcehyn d yn peqandin tij bagaj ne. Gava bagaj ba hate sah kirin, canteyek d j hate dtin ku plan lsteyn [*] peqandin kutin tda bn. Di dem sahkirina bagaja tirimpl da, daku belge nene tesbt kirin, pols jandarma ji arnikar fek barandin ser xelk dozger, mudr asayi, ehridar Canan. Di ser da dozger yn d mecbr man ku xwe bidin pa. Di w reandin da j kesek bi nav Ali Yilmaz hate kutin pnc kes j birndar bn. Xelk li cih byer komby venerev tirimpleke d ya ajanek ert girt teslm pols kir. L bel, pols jandarm ji wan girtyan du kes adeta revandin tin du kes teslm dozger kirin. Yk ji wan [Veysel Ate] itirafkar ji doza PKKy b, yk j serawiek bispor [Tanju avu] ji fermandarya emdna b. Parlementer Hekarya Esad Canan xelk emdna bi israr li ser girtina wan du kesn hatine revandin sekinn. Ji ber ku mejy v plan ew bn. Di nav cantey ji pit tirimpl hatye derxistin da nav resmn wan, huvyetn wan yn ajany hatibn dtin. L fermandarya emdna dixwast wan ji nav byer derxe van peqandina bike stuy itirafkar serawi. d hate zann ku ev tirimpla sp, Renault 19, ya lekery ye ku hejmara plakeya w j 30 AK 933 b. Xelk emdna meydan kolann bajr tij kirin bi sloganan xwastekn xwe bilind kirin. Daxwaza wan ew b ku kirdarn [failn] byer nene veartin dewsa v kiryar nete berze kirin. Lewma j bi israr dixwastin ku ew serajann hatine revandin bne girtin. Belm mixabin, ferman ji jor hatib dozger dadger tin du kes, itirafkar serawi girtin rkirin hefs, herdukn d, anku plankern van peqandin kutina serbest kirin. Ji ber ku gava byer qewim di medyay da belav by, resm yk ji wan ajanan, Al Kaya, di TVy da hate dtin. Demildest fermandar hzn reah yn erta Tirk Yaar Bykant, got ku ew Ali Kaya [**] nas dike ew elemanek jr krhat y ert ye. Ji ber v mesaj, dadger newra wan du serajanan [Ali Kaya zcan ldeniz] bigire hefs bike. Beramber v reftara dozger dadger ya dij huqq herweha parzerya ert ya li ser ajanan xelk emdna protestoyeke domdirj nanda, xelk heta ber spd ma li kolanan, dikandara dikann xwe venekirin, xwandekaran dibistan boykot kirin, anku xelk emdna komple dij rikarya dewleta Tirkyey ik li ser pya rawesta. Pit ku byer bi rya medyay deng veday, di ser da li bajrn Kurdistan heta bajrn mezin yn Tirkyey, beramber v rikar bombekirina ajann ert reftareke xurt hate nandan. emdna rnite ser rojeva timam Tirkyey. Hukmeta AKPy mecbr ma ku tefta v kiryar bike mufeti rkirin emdna. Serokwezr Teyb Erdoxan beyanat da ku ew d heta serkanya v xirabkery biin k berpirsiyar v rikary be d bte akera kirin ciza kirin. Erdoxan got ku ew terefgiry nakin berpirsiyar k be d ciza bikin. Di v mideh da bizava protestoy km neb her bo her xurt bilind b. Li tenita emdna, li Gever j 15 Tern xelk rab ser pya dij rikarya li emdna nerazbna xwe dyar kir. Leker polsan li v der j rikarya xwe domandin bi panzeran ri ser xelk kirin, fek barandin ser xelk. Di encam da s kes kutin nzk bst kesan j birndar kirin. V rikary bhna timam xelk Hekarya adeta peqand li nav olemrg j protestoyn mezin pkhatin. Xelkek bo daketin nav meydana bajr kolana rikarya dewlet ya li emdna Gever bi xurt ermizar kirin. Pols lekeran dsa ve xelk dane ber fekan gelek kes birndar kirin. Di nav v hercmerca li timam Hekarya da, dewlet bi hem dezgeh hzn xwe ve dij xelk Hekarya iddet rikarya kolonyal bi hik domand. Belm xelk Hekarya j xwe li ber van rian sist nekir sing xwe kire eper gav pave neavt, berxwedana xwe saxlemtir kir. Xelk Kurd li bajrn d yn Kurdistan j pitevanya xwe km nekir. Demokrat mirovhezn Tirk j xwe ji hevkar pitgiry nedane dr heta emdna hatin ji nzk ve pitevanya xelk emdna kirin. emdna b eper berxwedana sivl demokratk ya xelk Kurd. Xelk emdna bi v berxwedana xwe ya sivl, demokratk atyane sempatyeke mezin peyda kir di timam Kurdistan Tirkyey hetta chan da.

Gever Fantom

Pit ku leker polsan ji aral meydana Gever fek li ser xelk barandin bi panzera ri xelk kirin s ciwann bi nav Evdilxaliq Geylan, Engn Menge slam Bartin kutin, 16 kes j birndar kirin, li ser v bdady xelk Gever protestoya xwe di maksmm derecey da nanda hem xelk pkve li nveka bajr komb. Dikandaran dikann xwe girtin, xwandekaran dibistan boykot kirin, karmendan karn xwe hlan, jyan adeta hate rawestandin. Pols lekeran ji ber v rabna bo xwe dane pa ketin nav ar dwarn binkeyn xwe. Xelk heta ku kut ji otopsya Diyarbekir hat j ji nav bajr derneket bi dengek bilind ev rikar protesto kir. 17 Tern bi bedarya nzk sed hizaran xelk bi ala flemayn Kurdistan merasima cenazeyn kutya hate kirin. Tabtn ehdan bi flemayn netewey yn xelk Kurd yn bi rengn kesk, sor zer ve hatin pan. Asayi ewlekarya merasim xelk bi xwe pkna. Ciwann Gever bi bazbendn sor meydan ryn bajr adeta wergirtin bin kontrol. Ne pols, nej lekerek nema li nav bajr. Ji ber tirs xofa xwe jin zarokn xwe j ji lojmanan derxistin. Hal ew e ku xelk Gever protestoyeke sivl demokratk dikir merasima ehdn xwe pktna. Armanc nyeta xelk Gever neb ku zerarek bigihnin dorber jin zarokn pols leker karmendn Tirk. Pols, leker berpirsiyarn dewleta Tirk xwe bi xwe ev sehme di ser xwe da mezin dikir. Ji ber ku ew rikar bn, terora dewlet dikirin, hizir dikirin ku xelk Gever d wek wan bersiv bide, tola xwe ji binemaln pols serlekeran derxe. Belm wek hercar xelk Gever bersiva xwe bi atyane metodn demokratk da merasima xwe gelek maql giran herweha bi disipln pkna. Di v rkpk xwnsarya boahy da berpirsiyarn DTPy [Partya Civata Demokratk] bi taybet j serok ehridarya Gever Salih Yildiz xizmeteke mezin kirin xwe gelek westandin. Slogann di merasim da dihatin avtin, mexsed nyet xwastekn xelk navey bi zelal kiv dikir: Bila rikar bne ciza kirin! Wal qaymeqam serleker mudrn pols bila istifa bikin! Pirsa Kurda bila bte qebl kirin areser kirin! Bes e zulma dewleta Tirk! Em huvyeta Tirk qebl nakin! Hindek ji wan slogan pankartan bn. Di merasima Gever da, hz biryara xelk Kurd hem bi boah, hem j bi gotina slogan axivtinn ku xwastekn xelk Kurd fade dikirin, gelek zelal hate dtin. Li ber v lehya xelk Kurd awa pols lekern dewlet xwe ji nav bajr vekan, otorteya dewlet di reahy da li Gever nema, otorte hz kete dest xelk bi xwe DTPy giranahya xwe nanda ku temsla xelk xwe dike. Ankara ji v yk gelek aciz b demildest firokeyn ceng F16 li ser esman Gever bi nizmah firandin. Herweha helkopter j erixandin li ser merasima atyane. Helbet Ankaray bi firandina firokeyn ceng F16yan xwast mesaj bide xelk Kurd, ku ew vgav li reahy nnin, belm li esman otorteya wan dsa ve dom dike!. Xelk Gever gava firoke helkopter li ser ser xwe dtin bi ykdengya sed hizaran protesto kirin ev slogane avtin: Ev dere Kurdistan e! Em huvyeta Tirk naxwazin!.. Pit firandina firoke helkopteran, avtina van sloganan gelek manadar b. Dewleta Tirkyey gelek spesfk bi firandina van firokeyn ceng helkopteran ry xwe y dagrker kolonyalst bi zelal nanda tesdq kir. L bi nav hem xelk Kurd, xelk Gever j bersiva wan da xwezya xwe ji nveka dil xwe bi dengek gur bilind got. Merasima Gever firna F16yan reng pozisyonn Kurdistan Tirkyey ji n ve akera kirin. Li ber v tabloy; Kurdistan kolon ye, TC [Komara Tirkyey] j kolonyalst e. Kurdistan hatye dagr kirin, bi nav TCy j leker pols hzn dagrker in. Dewleta kolonyalst dagrker TC, bi hza leker polsn xwe zulmeke nedt li xelk Gever, emdna olemrg, anku timam Hekarya kir, xelk Hekarya j ev rikar b bersiv nehla, deng xwe y gur bilind kir, hza xwe nanda gelek akera got ku; TC, bi leker pols hem dezgehn xwe yn dagr kolonyal ve ji welat me derkeve, ev dere Kurdistan e, welat me ye, cih we li v der nne!.. Gelo ma ji v bersiv zelaltir xwastek armanca xelk Kurd dihate gotin!..

Boi Hekarya

Hekar cografyen sentrala Kurdistan ye ji qedm were cih war Kurdan e. Bi ber pln dagryn Faris, Moxol, Ereb Tirkan ketye, l huvyeta xwe ya Kurdety u cara ji dest bernedaye. Her bi i reng be Kurd Kurdistan jyaye Hekarya. Hekarya hem bi xwe bye merkeza serhildann netewey, hem j di hem serhildann rojhilat bar da bye pal pit meydana lojstk. Ji serhildann Elk emdnan bigirin heta pitevanya Komara Mahabad serhildana orea di pengya Mela Mustefa Barzan da Hekar bi ax, av deravn xwe ve, bi hem xelk xwe ve bye stara pmerge xelk koer miext pitevan ore. Hekar bi v droka xwe ya xwer Kurdet Kurdistan hergav bye polgona rikarya dagrkeran. Bi taybet di dem kolon dagrya TCy da Hekar ji xezeba zulm zora TCy dr nemaye. Hekar hem wek cografya ji ber topografyaya xwe cih warek as ye berxwedrn doza Kurdistan herdem l stirne. TCy iyaye navenda bajran kontrol bike, belm u cara nikarye ya dol nihaln kr as yn gely Hekarya kontrol bike. Xelk Hekarya j ji ber drya tixbn cografyayn dewletn dagrker ji fiara asmlasyona pir reng relatven j be karye xwe biparze. Xelk Hekarya bi jyana xwe ya sosyal, kultur, ekonomk folklor ve karye otantkya xwe ragire beramber zor zulma dewleta Tirkyey. Ji ber hind j Hekar hergav bye kelem di av dewlet da. Dewlet di her dem da dar zor ji ser ser xelk Hekarya km nekirye. Hekar bi taybet di v er saln 80-90 da j b eper sengereke mezin saxlem ya xelk Kurd. Ev rol pozisyona Hekarya xelk Hekarya dom dike. Lewma j dewlet hem dek dolab desseyn xwe di v cografyay da bi kar tne, leyiz entrkayan ji ser xelk Hekarya dr nake. Ji poltkn dubendya di nav xelk da bigirin heta derxistina ajawe provakasyonan li nav Hekarya tetbiq dike. Dewlet hind j bt hza cehan zde dike li mil d j bi revandin, kutin, bombekirin bezandina ajanan dixwaze xelk Hekarya bzar bike ji refn bizava netewey dr bike. Evro Hekarya yk ji bajrn mezintir e ku hem cografyen meydana lojstk e bo bizava gerlla pmerge, hem j xelk bi xwe bi mal can xwe pitevan bizava netewey ye. Di war poltka legal da j Hekarya ry xwe sp kirye bi taybet di van hilbijartinn sala 1999 2002 da j nzk seda 70 reh dayne partya xwe ya legal ehridar bi dest xwe ve nane beledye ji dest memrn TCy partyn sstem kolonyalist derxistine. Ev Hekarya ku bi hem ryn xwe ve di eper Kurdety da bi biryar radiweste, helbet d bibe hedefa rin TCy. TC bi hem hz mkann xwe ve, bi rya ajan, ceh, leker polsn xwe ve dixwaze Hekarya bike meydana er fitney ku hem jyan li xelk bike jahr, hem j av xelk bitirsne bi dar zor bide ko kirin Hekarya ji xelk xwecih y sivl adeta ramale cografyaya Hekarya bike sengereke leker. TC bi v plan xwe y gemar qirj dixwaze Hekarya bike naveyeke tampon hem dij bizava pmerge gerlla as bike, hem j dij dewleta Kurdistana Federal ya bar bike cih provakasyonn xwe. Hekar cografyen di navbeyna pareyn Kurdistan da, di navbeyna rojhilat, bar bakur da pirek e. Hekar bi v pozisyona xwe ve cihek gelek stratejk e. Lewma j TC dixwaze v navey bi timam bike bin kontrola xwe timam Hekarya bike rigeheke leker. Belm, xelk Hekarya, ji Elk, el, olemrg heta Gever emdna, di v byera 9 Tern da, hza xwe, saxlemya xwe, Kurdetya xwe, Kurdistantya xwe nanda ku ew rnade v plan TCy. Sed hizarn li nveka Gever bi huvyeta xwe ya Kurdety bi rve y, bi Kurd slogan avt bi Kurd xwastekn xwe fade kir, u cara r nadin poltkn kolonyalist dagrker yn TCy ku Hekarya bibe paygeha rikarya TCy beramber Kurdistana Bar herweha bizava netewey ya li rojhilat. Ji xwe ji ber v homojenya Kurdetya Hekarya ye ku TC aqilmendn w, Hekarya hem bajrkn w ji bo terora xwe ya dewlet destnan dikin. Ma axivtina Mehmet Agar serok tmn taybet yn terorst nate w manay? i dibje Agar: Rxistina teror [mexseda w PKK, ya rast hem xelk Kurd e] dixwaze Hekarya bike naveya rizgarkir. Bi v reng di demn p da dixwaze zemn daberizneke [mudaxeleyeke] leker ya navnetewey amade bike. - [ji nivsa Enis BERBEROLU, 13 Kasm/Tern 2005 / Hrriyet]. Wek xelk emdna ajann bombeavj desteser kir, tmek ji wan telefon Agar kirib hawara xwe gihandib sertm xwe ku di hawara wan bt!.. Ev telefona ajan ya ji bo Agar kir di medyaya Tirk da bi berfireh cih girt hem analst komentatoran byera Susurluk ya 3 Terna 1996 nan bira xwe ku serok eteya li Susurluk pit qezayeke trafk derketib meydan ew j Mehmet Agar b. Pit byera Susurluk 9 sala dsa ve di meha Tern da dewsa Mehmet Agar ji nav byera emdna kiv b ve. Eve tesaduf neb, iku Mehmet Agar ro herend serok partyek j be, ku her ew partya w b ku di wan saln re da bi sedan Kurd bi dest ajan tman dane kutin, her evro j li ser w kar kiryara xwe ya ber ye. Heke wisa neba da boi tmn bombeavj ewil car bi telefon li w bigerin hawara xwe bigihnin w... Mehmet Agar wek elemanek dewleta al qirj, w wezfeya xwe ya bym bi dest ajan tmn xwe yn mirovkuj li Hekarya didomne. Pit ku ev rola Mehmet Agar akera b maskey w hate xwar, ew beyanat da rojnamevana ku goya Kurd dixwazin Hekary bikin naveya rizgarkir!.. Agar yn wek w, bi van gotinan esas dixwazin zemn rikar terora dewlet hazir bikin, belm rastyek j destnan dikin! Helbet bi nav xelk Kurd rxistinn Kurd dixwazin Hekarya ji bin dest TCy rizgar bikin. Hekar ji xwe xwer paqij, anku homojen Kurd e xelk xwecih bi Kurdetya xwe serbilind e. Xelk Hekarya gelek ba dizane ku digel bajrn d yn Kurdistan, Hekar j ji teref TCy ve hatye dagr kirin hem kar bizava xelk Hekarya j ew e ku Hekarya ji bin nr kolonyalizma TCy, ji bin dagrya TCy rizgar azad bike. Ji ber v rastya Hekarya ye ku TC hem ajan, tm bilcumle xirabkern xwe rdike Hekarya ku xelk avtirsand bike, bide ko kirin, revandin, miext kirin ku Hekarya ji aly nifs ve bte vala kirin ku ji huvyeta xwe ya serhildr dr bikeve. L bel, ev xewn xiyaln wan bi cisaret jrya xelk emdna di gewrya wan da ma. Xelk emdna plan wan tkbir bi ser wan da dirand. Xelk Gever bi merasima sed hizar j rreya TCy bi hem alya ve akera kir rik berxwedrya xelk Kurd wek direk kire di nav avn TCy da. rikarya tm ajann TCy diub ya Susurluk, l bel akerakirina rikary ne bi tesadufa qezayeke trafk pkhat, bi hiyar, serwext, zanah cisaretkarya xelk emdna derkete meydan. Ferq ev e. Xelk emdna by tirs xof, dest dana ser plan projeyn tm ajann TCy ew li ser kiryara xwe ya qirj gemar girtin. Xelk emdna bi w desteserya xwe ya bi cisaret j xwnsarya xwe ji dest berneda ew ajan lnc nekirin, digel ku bawerya wan bi pols nedihat j, l dsa ve teslm pols kirin, ya rast teslm br rehya git kirin ku byer bi hem cepheyn xwe ve bte dtin. Xelk emdna bi w xwnsar cisareta xwe bne nimne ji bo bizav tkoer berxwedrya sivl demokratk. Xelk emdna bi w netirsya xwe sehma TCy ya di ser xelk xwecih da hatye mezin kirin j, kand tarmar kir. Ji evro pve ne leker, ne pols nej tm ajann TCy newrin wek ber bibizivin kiryar rikariya bikin. Dest xelk d li ser patika wan be ew dest xelk d ji bo wan ajan tmn mirovkuj rikar sehmeke kr xurt be. Xelk emdna, Gever olemrg di kelegerma byern 9 Tern rikarya 15 Tern da, pit ehtbna pnc kes birndarya nzk sih kesan, bi reftara xwe ya aktv aksyoner titek gelek akera nan TCy da ku du teref hene: Terefek dewleta Tirk e, teref d xelk Kurd e. Dewleta TCy kolonyalist dagrker e li Kurdistan dij xelk Kurd erek neheq dike bdadyeke mezin bi ser xelk Kurd tne. Xelk Kurd j mexdr v sstem kolonyalst zordar e, bindest e er tkona azad rizgary dide bi v tkona xwe ve j teref heq dady ye. Xelk Kurd bi v pozisyon reftara xwe ve wek hem xelkn hevdemn xwe tkon dide. n ahya xwe herwek hem xelkn bindest pktne. Ji ber v yk ye ku serleker bask reah y erta Tirk Yaar Bykant hj nveka havna 2005 digot ku terorist, anku xelk Kurd, bi merasim kiryarn xwe ub Filistnya hereket dikin. "Trkiye Filistinletirilmek isteniyor. 31 Austos/Tebax 2005 [Tte xwastin ku Tirkye wek Filistn l bt] Boi wisa digot v general? iku xelk Kurd j wek Filistnya berxwe dide, mtng demonstrasyona dike, xwastekn xwe bi dengek bilind dibje, li hember rikarya pols gavan pave naavje, aksyonerya xwe didomne. Heke di v tkon berxwedry da ehdan j bide, kutyn xwe bi merasimn bo, bi cil bergn netewey, bi lor slogann Kurd radike vedire. Di her rakirina cinazeyek da bi hizaran xelk komdibe ev merasim adeta dibine xwenandann netewey. General awa merasimn kutyn xwe, cinazeyn lekern xwe bi alayn xwe ve dikin mtngn ant Kurd, Kurd j cinazeyn xwe bi ala semboln xwe, bi his baweryn xwe yn netewey radikin. Bi v reng j du cephet derdikeve meydan. Li milek Kurd ehdn xwe bi bedarya hizaran radikin van merasima dikin xwenandann netewey, li mil d general j cinazeyn xwe dikin xwenandann rikar ovenzma Tirkst. Ev tabloye evro bi zelal li meydan ye tte jyan. Ji ber hind ye ku general nerazbna xwe dyar dikin. Anku i tte xwastin ku Tirkye wek Filistn l bt? Heke Kurd wek Filistnya dikin, dyar e ku generaln Tirk erta Tirk, komple dewleta Tirk j wek Isral dike. Israla ku poltkn syonst ant Filistn bi israr didomne, xelk Filistn j berxwedaneke mer pktne. Xelk Kurd j berxwedaneke mer dike beramber rikarya TCy teref e, hem j teref heq dady. Her w general, anku Yaar Bykant, bejn bala xwe di rikarya emdna da j nanda got ku serawi Al Kaya, serlekerek min y gelek jr krhat ye, di operasyonn dij PKKy da li Kurdistan her li tenita min bye, xizmetn bihadar kirine.... Disa her w general biryara firandina firokeyn ceng da ku ji esman otorteya xwe ya kolonyalst dagrker nan xelk Kurd bide li esman Gever. iku di merasima mezin ya Gever da hzn reah yn dewlet timam otorteya xwe berze kiribn xelk Kurd otorteya xwe, muqtedrya xwe, bi boah nandab. Vca rkar, provakator ajawekarya hzn re tar yn dewlet b sebeb nnin li Hekarya ku wan kiryarn xwe yn dij mirov pkbnin. Hekar wek senger eperek saxlem y doza netewey ya xelk Kurd, ji bo wan cih sehm, tirs xofeke mezin e. Belm xelk Hekarya bi nimneya emdna Gever nanda ku ew d beramber hem provakasyonn tm ajann TCy hiyar bin hind ji wan bt d r nedin wan kiryarn tm ajann TCy.

Kronolojya rin li Hekarya

Hind ku di apemenya Tirk da cih girt, lekerya Tirk hj ji meha Trmeh pve biryar daye ku rze kiryarn bombekirin pkbnin li emdna, Gever olemrg. Bombeya ewil 15 Trmeh li taxek olemrg peqandin. 20 Trmeh li ber der lojmann lseya Gever bombe peqandin. Bi rz ve, 29 Trmeh disa li nav olemrg, li 6 Tebax li nav emdna, li 1 lon li emdna di nav xveta aty da, her w roj li Gever, 10 lon li nav olemrg, 15 lon li Gever, 3 iry dsa ve li Gever, 11 iry li olemrg, 20, 25 28 iry li nav Gever, 1 Tern li nav emdna 9 Tern j li sentera bajr, di dikana Sefer Yilmaz ya pirtkfiroy da bombe peqandin. Bombeyn ber 9 Tern herend ji teref xelk dihate zann ku ajan tmn TCy dikin, l b dews b seran diman. Belm dewlet j propaganda dikir ku goya PKK van bombeyan dipeqne ku dil xelk j sar bike. L xelk guh nedida van propagandayn dewlet, iku ba dihate zann ku eve j erek pskolojk b beramber PKKy bizava xelk Kurd. Dewlet bi israr propaganda dikir bi rya v propaganday j manplasyoneke mezin pktna dij bizava netewey ya xelk Kurd bi taybet li meydana chan ev bombe peqandin wek kiryarn terora PKKy didan nandan. Belm bi bombeya 9 Tern herend Kurdek hate kutin gelek birndar j bn, l esasen bombe di dest dewleta Tirkyey da peq v peqn maskey wan j na xwar ry wan y terora dewlet da akera kirin ku li pa van hem bombe peqandinan dewlet bi xwe heye TC bi xwe teror dike. Bi peqandina bombeya li dikana Seferi Yilmaz li arsya emdna, ji bo Ewrpa j kiv b ku dewleta Tirkyey li Kurdistan teroreke nedt dike.

Reaksyonn li ser byer

Gelek akera dikare bte gotin ku heke xelk emdna ew cisaret jr nan nedaba dest nedanaba ser w kiryara emdna ya li 9 Tern pkhat, rekasyonn hinde mezin dengvedr j pknedihatin. Eve ser end salan e ku Kurd dibjin, hawar gaz dikin ku TC li Kurdistan teror dike, bombeyan dipeqne, mirovan direvne, dikuje, l ne ji nav Tirkyey, nej ji dervey Tirkyey dengek dost bi xurt nedihate bihstin. L keng xelk emdna dest dana ser byer, xwudann kiryara teror li ser kar girtin, d u mkan nema ku leker pols dewleta Tirk xwe ji teror bion. Ji ber ku bombe di dest wan da peq ew li ser sc hatin desteser kirin. d ne serlekerya li Ankaray, ne wal qaymeqam serleker serpolsn Hekar emdna nikarn minareya xwe r bikin. Hertit derkete meydan. Hind ku serlekerya li Ankaray waly Hekarya xwe livandin ku byer bipeinin, l ji wan nehat d ry wan y terorst bi hem kirtya xwe ve derkete meydan. Medyaya wan j nikar bigihe hawara wan ku rew bilne, hedef tar bike. Reaksyona xelk emdna desteserya wan ya ajanan demildest di medyaya chan da sanye sanye hate dtin seyir kirin. Lsteyn kutin bombekirin, cebilxaneya tm ajanan di bagaja tirimpla wan da di ekrann televizyonn chan da hate dtin. Bizav cisareta xelk emdna her ykser di televizyonan da gihite her der chan. Dinyay dt ku terora dewleta Tirkiyey bi i reng didome li ser xelk Kurd li Kurdistan.

Reaksyona her mezin ya dij rikarya TCy ya li emdna, disa ve ji xelk navey hat ji xwe serhildrya xelk Gever, olemrg bajrn d yn Kurdistan nimne bn. Di ser da serok DTPy Ehmed Turk end rvebirn party, ehridar Diyarbekir Osman Baydemr ehridarn d yn bajr bajrkn Kurdistan yn DTPy [DEHAP] di hawara xelk emdna da hatin, pikdar xema wan bn, pitevanyeke xurt nandan. Ehmed Turk bang dewlet kir ku hem van rikaryan bi daw bnin, hem j kirdarn van rian peyda bikin bidin ciza kirin. Ehmed Turk herwisa xelk emdna ji ber v berpirsiyar, cisaret berxwedrya wan proz kir got ku partya wan DTP xelk navey bi tin nahle ew bi hem hza xwe ve pitevan xelk emdnan e. Osman Baydemir j metanet xwnsar ji xelk xwast tika kir ku nerazbnn xwe bi weyn demokratk bi sebir bidomnin keys nedin ajan ajawekeran ku careke d v refleksa xelk Kurd tkbidin. Osman Baydemr herweisa bang hukmet mezinn dewlet j kir ku v byer bi hem ryn xwe ve akera bikin, kirdarn v provakasyon di kjan dereceya dewlet da j bin, bne dtin ciza kirin. Baydemr dsa balka ser giringya byer got ku divt ev byere wek ya Susurluk nete peinandin. Digel van reaksyonn xelk Kurd, hejmareke bilind ya nivskar, rojnamevan ronakbrn Tirk, hindek part rxistinn sivl demokratk yn xelk Tirk j hem bi belavok daxuyanyn medyay, hem j ykser bi seradanya emdnan di hawara xelk navey hatin, nerazbna xwe nandan ev kiryarn terorist yn dewleta Tirkyey ermizar kirin pitevanya xwe ya digel xelk Kurd akera kirin.

Bi nav nsyatfa ronakbrn Kurd Tirk heyeta berdevk, ku di nav da Oya Baydar, Genay Grsoy, Mesut ztrk gelekn d j hene, di belavoka xwe da wisa gotin: Byern emdna, bi gelek alyn xwe ve eteya Susurluk tne br grbeke wezfedarn asayi bi ek oln xwe ve li p av parlementer rvebirn navey ji teref xelk ve hatine desteser kirin Ev hiyar baldarya xelk navey nanday bi nav at demokrasy hvdar e. [16 Kasm / Tern 2005 / aremb  Milliyet]

endek ji van ronakbran ne emdna, Gever olemrg digel xelk xwecih berpirsiyarn grb komeleyn sivl demokratk axivtin, rewa wan, ertn jyana wan ykser ji dev wan bihstin. Pit v seradanya xwe j van ronakbran dt bihsyn xwe di kombneke apemeny da gotin dubare kirin ku dewlet desta ji van kiryarn rikar bhuqq bike digel xelk navey at dadyar be.

Berpirsiyarn Ykitya Ewrpay [YE] j nerazbna xwe dyar kirin ku hindek kesn ji nav ert pols kiryarn ne qann b huqq dikin. YEy bala hukmet ka ser v byer ku berpirsiyarn v byer akera bikin bidin dadgeh kirin cizayn heqkir bidin.

Ji koenivsn rojnameyan bigirin heta komentatorn televizyonan hem rojnamevanan, qenc xirab li ser byern emdna bi git Hekarya rawestan, nivsn. Gelek ji wan nivsan ne objektv bn, dij xwastek daxwazn xelk Kurd bn, l hevpikya hem analz komentaran ew b ku dewlet divt ser v bombekirina emdna ne peine, kirdarn v kiryar akera bike, dadyarane bide dadgeh kirin i cizay layiq wan be, bte dan.

Huvyeta serek binek

Ji bil kes hzn bizava bi git ya sivl demokratk, berpirsiyarn ferm j n emdna navey. Di ser da serokwezr Erdoxan, pit byer yazdeh rojan, anku 20 Tern, digel wezr kar navn wezr dad endek parlementer burokratan di nik da firn Wan ji w der j bi helkopter n emdna. Li nav bazar, arsy geryan, seradanya dikana ku hatye bombekirin kirin digel xelk axivtin. Erdoxan bi vekir wisa got: Em r nadin ku ev byer bte peinandin. Li ber pitn v byer k hebin, d bne dtin ciza kirin. Em di v yk da ferq cudahy nakin bila kes j li hvy nebe ku em hindekan biparezin. Em wek hukmet soz didin ku em d v byer bi hem binas kirdaran ve akera bikin. Bila dil xelk navey rehet be. Kurd, Tirk, Laz erkez ferq nake herkes dikare xwe bi huvyeta xwe ya etnk ve fade bike, belm em hem pkve hevwelatyn Tirkyey ne, anku huvyeta me ya serek hevwelattya Tirkyey ye. Di bin sihwaneya hevwelattya Tirkyey da hem huvyetn binek dikarin xwe azadane fade bikin ez dibjim ku werin em v dem kn nefret bigirin Bizanin ku heke a xeletyek hebe, em wek dare d li ser rawestin taqbat bikin

Wek Erdoxan ev axivtina xwe dikir, xelk emdna j bi rzdar guhdar dikir l xwastekn xwe bi plakatn destnivs didane zann: Soza xwe ya li Diyarbekir bne cih, emdna ji br neke, Li emdna rast bje, li Ankaray xwe a neke, Heke dewlet mirovan bikuje, ewlekarya can ya me emanet k ye, Em perwerde badet di bin bombeyan da naxwazin ROJ TV bila nete girtin Mixabin ku Erdoxan digel ku b ku pikdar xema xelk emdna bibe, belm beramber van nivsn li ser kartonan  j xwe negirt nerazbna xwe kiv kir ji bo van xwastekn xelk yn bi plakatan.

Digel hind j, hem xelk emdna, Gever olemrg, hem j ehridar berpirsiyarn grb komeleyn sivl demokratk yn navey soz gotinn Erdoxan yn di derbarey byera emdna da herweha axivtina li ser huvyeta serek binek da bi km kas j be, maql dtin hv kirin ku ev soz axivtin li navey nemnin, li Ankaray j bne bra wan ya her giring j encameke ba bi xr bidin di pratk da j bi kar bn. Bo nimne ehridar olemrg [Metin Teke] wisa digot: Ez ne Tirk im naxwazim bi nav Tirk bme nasandin iku Kurd im. Ji ber hind, riberiza serokwezr Erdoxan ya li ser huvyeta serek binek giring e di cih da ye. Belm hindek dibjin ku hevwelattya Komara Tirkyey nabe ku bibe huvyeta serek, huvyeta serek milet Tirk e serokwezr Erdoxan xwe a kirye. Hal ew e ku li Tirkyey herkes bi rehet divt bikare bje ez Kurd im l Tirkyey me, hevwelaty Komara Tirkyey me. [Ji roportaja Nee Dzel, Radikal, 28 Kasm / Tern 2005]. ehridar Gever Salih Yildiz j di v naverok da axivt Herend ev axivtin ravekirinn ehridaran hisyata xelk Kurd bawerya Kurdistanty bi git fade nakin j, l beramber reaksyonn ant Kurd yn li Tirkyey di nav w riberiza huvyeta serek binek da relatven j be, nrneke poztv b.

Mixabin ku wek hem soz axivtinn Erdoxan yn konjonkturel ew axivtina li emdna j li heway ma. Erdoxan pit emdna peravn Deryaya Re v car j nakarata ferm ya dewlet dubare kir; Kurd be, Laz an erkez be, em hem Tirk in!.. Erdoxan bi v gotin, ew axivtina xwe ya li tenita yay Cloy ji bin ve p kir. Ev reftar axivtinn berevaj, ji hev dr bi zgzag yn Erdoxan wezrn d yn hukmet, ik tda nne ku bawerya xelk navey dikne. L di pratk da xema wan j nne ku xelk navey ji van durtyn wan aciz e!.. Axivtin kiryarn wan li Kurdistan bi rengek ne, li Ankaray bi rengek d ne!.. Lewma ew pankarta li emdna gelek di cih da b ku xelk wisa digot: Li emdna rast bje, li Ankaray xwe a neke!.. Belm Erdoxan wek her car xwe li Ankaray a kire ve!..

Pit Erdoxan v car serok CHPy [Partya Xelk ya Komar] Deniz Baykal end berpirsiyarn partya w n emdna, Gever olemrg. Baykal di pirsa xelk Kurd byern Kurdistan da hind hn bjin oven e adeta berdevkya hza leker dike. Belm ji ber ku maskey kiryara ajan tmn lekerya Tirkyey d ketib ew kiryarn wan yn qirj nedihatin veartin, mecbr ma bje ku ew j wek partya serek ya opozisyon anku CHP, dixwazin ku ev byer bi hem cepheyan ve bte akera kirin kirdarn v byer bne girtin ciza kirin. Baykal li emdna berevaj Erdoxan li ser riberiza huvyeta serek binek axivt got ku ev tarz axivtin d bibin binas cudabn parebna Tirkyey. Denz Baykal got ku, huvyetn binek dikarin xwe fade bikin, l huvyeta serek Milet Tirk e divt herkes v yk qebl bike. Li gorey v axivtina Denz Baykal, Kurdek dikare bje ez Kurd im l dsa ve ew Tirk e!.. Ev ecbya ovenn Tirk hj j dom dike

Heyeta komisyona maf mirov ya parlementa Tirk j di bin serokatya Mehmet Elkatmi da emdna. Wan j gelek lgern, lpirsn kirin, digel ehridar, berpirsiyarn grb komeleyn sivl demokratk gelek kesan axivtin, guh dane binkeyn leker pols, qaymeqam wal berpirsiyarn d yn ferm. V komisyon hj di ser da reftara xwe kiv kirin ku ev kiryar rin ajan tmn leker pols a in neheq digel xelk xwecih tte kirin. Serok komisyona parastina maf mirov ya parlementa Tirk Elkatm herwisa got ku firandina firokeyn ceng ya li ser ser merasima cinazeyn Gever j a bye

Encam i l hat

Bi nav fermyeta dewlet k be emdna navey, di caroveya git da ba axivtye. L bel, di mideh van du mehan da tit berav hatye dtin, ji bil itirafkar sercawi bispor yn ku di germahya byer da hatye girtin, tin girtina [28 Tern] wan du serlekern ert bye. Digel ku yn li pa v kiryar, plankern xeleka ser nehatine kiv kirin li ser dewsa wan j nehatye sekinn, l v gav ar kirdarn byera emdna, Veysel Ate, Tansu avu, zcan Ildeniz Ali Kaya, di hefsa Wan da girtne. Dozger emdna bi doznameya ku bi etey kar kutin kirin doz li wan vekirye dosya rkirye dozgerya Wan. Serdozger dadgeha Wan nihe berpirsiyar v doz ye. Herweha waly Hekarya, qaymeqamn Gever emdna mudrn asayia Gever emdna hatin rakirin li na wan berpirsiyarn n hatin bi cih kirin. Eve xwasteka xelk emdna, Gever olemrg j b ku bi taybet wal Erdogan Grbz av xwe li hem kiryar rin leker polsan digirt ew diparastin. Wal Grbz ji bo bajr Tirkyey Tokat hate hinartin waly Tokat Ayhan Nasuhbeyoglu j rkirin Hekarya. Di ser da wal guhortina van berpirsiyaran, ji teref xelk xwecih ve ba hate biha kirin xelk razbna xwe da kiv kirin. Ji bil van phatinan dev hem berpirsiyarn ferm hatye girtin hem pkve ker kip in!.. Heke ji wan hate pirsn ku boi deng xwe nakin, bersiva wan hazir e; kirdar hatine girtin d byer di dest dadgeh dadgeran da ye divt kes neaxive daberizn di prosesa dadgeh da neke bawery bi dadyar dadger dozgern komar bne! Ev hevoke bent e di dev serok berpirsiyarn ferm yn dewleta Tirk da. Ji aly Kurda ve, tirs ew e ku ev byer di nav dem da bte peinandin bte ji br kirin. Werarn hey pratka heta evro hatye nandan, v tirs mezintir dike. Parzern kirdarn w kiryara teror ya li emdna ert bi xwe ye ert parzerek ji lekery teqawdby [Mehmet Uman] wezfedar kirye ku wan ajann leker li beramber xelk emdna biparze. Hem mesrefa parzer ert bi xwe dide di ser da j parzer bi helkoptern leker dibne tne. Vca erta Tirk bi akeray xwe kirye terefek v byer ajan tmn xwe yn terorst diparze. Serleker git y ert general Hilm zkk hj di ser da digot ez personel xwe ne scdar dikim, nej diparzim ku tercumeya v hevok personeln min scan nakin ez wan diparzim e ji xwe dozger dadgeran j ev mesaja ert ba wergirtine! Belm parzern xelk emdna di bin gef gurn dewlet da ne. Hema serokwezr Erdoxan bi xwe got ku ew ahidya xelk emdna qebl nakin, iku ew teref in!.. Werin v ecb! Ew serokwezr ku ye emdna soz daye xelk emdna ku v byer akera bike, kirdarn v byer bide ciza kirin, ahidya xelk mexdr y emdna qebl nake. Bae Gronland d bn ahidy bikin bjin bel van ar ajan tmn erta Tirk bombe avtine dikana pirtkfiroy?.. Ev reftara Erdoxan trajkomk e!.. Nihe pit ku lekerya Tirk hem mesrefa parzer wan ajan tmn bombeavj bide, serokwezr Erdoxan ahidya xelk emdna qebl neke, dadyar [edalet] d awa encam bide?!.. Bel! Ev e dadyarya dewleta Tirk! Hem kirdar in, hem dozger in, hem dadger in, encam d awa be?.. Dewleta Tirkyey awa bi hostah byer kir kirdarn Susurluk dane berze kirin, peinandin ji br kirin, aqbeta byera emdna j km zde d wisa be! Ma serok eteya Susurluk Mehmet Agar neb ku nihe serok partyek ye di parlement da ye. Di germahya byera emdna da eteya Gever ya ku li sala 1996 rday, ku tda albay Hamdi Poyraz, bnba Mehmet Emin Yurdakul, stemen Blent Yett, serokceh Kemal lmez, itirafkar ji doza PKKy Kahraman Bilgi, ji tmn taybet polis Enver rak hebn, ji aly dadgeha cizayn giran ya olemrg ve hatin biraet kirin. Tam di dem destpka dadgehkirina eteya emdna da, hatina v biraet di ser xelk da gelek heq pirs pknan ku gelo aqbeta v doza eteya emdna j d wisa be an ne?! Ev rasthatina enteresan nan dide ku ert bi van atraksyonan dixwaze ber doza eteya emdna bide evraz ku u cara serek j dernekeve di nav demek dirj da bte ji br kirin. Heke dadgeha kirdarn byera emdna j di bin siha gef gurn ert da dom bike, aqbet j d biraeta ajan tmn taybet yn leker be. Li mil d ji xwe biryardr byera emdna j serleker general hza reahy general Yaar Bykant e ew j d di havna [Tebax] 2006 da bibe serleker git y erta Tirk. Sstem mekanizmayn dewleta Tirkyey, ji xeleka bik heta ya mezin, ji bin heta ser, li ser ant Kurdty hatye danan xebitandin. Ev sistem mekanzma d awa xwe ji kiryarn li Kurdistan scdar ciza bike Ji bo avboyekirin d rebenek ku bi pare hatye kirn, ajanek rza her bin, itirafkarek ceh, d toka sc bikin stu gunehkar v byer lan bikin. Hj ji nihe ve kiv e ku d scdaran di xeleka her bin da bihlin fermandaran j muaf bikin! Eve tradisyona dewleta Tirkyey ye. Di peinandina v byer da, zimmen lihevyek j heye di nav hzn erxa dewlet da. Ji opozisyon heta hukmet hem xelekn d yn sstem dewlet, hemfikir in ku dewleta xwe bi kmxusaret xilas bikin ji v byere!.. Ma reftara CHP parlement ne nimne ye bo v yk?.. Ne CHPy parlementer xwe y Hekarya Esad Canan kire endam heyeta xwe ya li ser byera emdna, nej parlement bi xwe Esad Canan kire endam komisyona ku goya d li ser byera emdna lkoln bike. Esad Canan her ji ser byer pve li cih byer hazir bye, hertit bi av xwe dtye di akerakirina byer, kirdar aletn kirdaran da j xizmeteke mezin kirye. Di komisyona li ser byera emdna hatye pknan da, parlementer cih byer nne, eve i ecb ye? Ma eve snyalek nade ku dewlet berpirsiyar pkve dixwazin ku ser byer her bi i away be bipeinin. Medya Tirk j d qet xwe bi ser byer ve nabe j behs nake. Ji ber ku fermandarya git ya leker snyal daye ku divt li ser nete axivtin. Hukmet be, opozisyon be, ert be, medya be, hem hzn erxa dewlet bo xwe kirasek huqq j peyda kirine ku li ser byer neaxivin nedin axivtin: Byer di dest dadgeh da ye, divt daberizn di prosesa huqq da nete kirin!... Bi nav huqq tabyek mezin hatye avakirin li ser byer ku li gorey dil xwe bidin encamdan. Ji xwe tam di v dem da, ert bi rya medyay dsa ve didann xwe yn klbe nandan v car j generalek tgaya li Gever doza cil bergn Kurd da vekirin li dadgeh. i ye? Cil bergn tma dlan ya lseya Gever wek cil bergn gerllayn PKKy ne!.. d bes! Ne di rojnameyn 19 Kann da wisa hate belav kirin: Kumandan txaya ser tixb ya 21 ya Gever Txgeneral Erdal Akpnar, di derheq mudr dibistana seretay ya Gaz da, Al Ozkan perwerdekar govend Abdullah Gungor, doz da vekirin ku cil bergn tma govendgrn dibistan diibine yn gerllayn PKKy, ku v tm di cejna komar ya li 29 iry da dlanek pk kirib. Hem mudr Al Ozkan, hem j perwerdekar govend Abdullah Gungor digotin ku ev tme her bi van cil berga bedar gelek berabezinkn dlan bye bi van cil berga madalya qazanc kirine, dereceyn bilind wergirtine. Pa ev cil bergn ku tma govend kirine ber xwe, cilikn adet yn navey ne xelk sade di jyana xwe ya rojane da j van cilikan ber dikin. General berpirsiyarn dewlet heta nihe boi doz nedane vekirin ji ber van cilikan? General di v dem doza kirdarn byera emdina da, xwast terora dewlet bi behaneya cilikan bidomne ku heway li ser byera emdna bide sar kirin, xelk avtirsand bike herweha mesaj bide dadgeh, dozger dadger ku biryareke di eleyh ajann lekery yn girt da nedin. Di ser da kumandann lekery yn li Ankaray yn li navekn Hekarya, di her keys da van cure gefan dikin ku tesr li ser dadgeh bikin ajan tmn xwe yn bombeavj ji cizayek giran xilas bikin. Her cure axivtin, gef xwarin bo wan serbest e eve bo wan nate daberizna prosesa dadgeh. Belm heke parzern xelk emdna axivtin, eve dibe daberizn deng wan demildest tte birn!

Doza byera emdna di v heway van ertan da dom dike. u hv nne ku kirdarn derece bilind, anku yn ku ji ser ve biryar day bne peyda kirin. Herweha hv nate kirin ku ev kirdarn hatye girtin j cizayn giran bixwin. Hem MIT, hem j serok JIT rapor amade kirine ku ber pitn byer tar bikin bal bikin ser alak xebatn aktvistn poltk yn Kurd. Bi hem alyan ve ev dezgehn istixbarat, MIT JIT, dixwazin kiryarn van kirdarn bombeavj heq derxin. Li gorey raportorn MIT JIT, kirdaran dij PKKy xebat kirine, istixbarat kom kirine, lewma ji teref organizasyona teror anku PKKy ve byne armanc ev provakasyone PKKy bi ser wan naye! Serok JIT Txgeneral Mehmet Comert raporeke bi v reng pk komisyona emdna ya parlement, ku di 23 Tern da ji parlementn AKP CHPy pkhatiye, kir di rapor da iddia kir ku kirdarn teror, astsubay zcan ldeniz Ali Kaya, dem ku bombe peq, li ser kar xebata xwe ya ferm bne li dv Sefer Yilmaz bne ku li gorey raporn wan, Sefer Yilmaz aktvist PKKy bye. [26 Aralk, 2005 CNNTrk]. Vca dezgehn dewlet ji hem cepheyan ve dest p kirine ku proses bilnin, dell dtyan tar serbin bikin, daku kirdaran xilas bikin. Di v war da qederek r j dane ber xwe byer tepisandine.

Di sala 2006an da ry v byer dadgeh d bi kjan al ve bie, zelal nate zann. Belm titek ba tta zann ku hind ji dezgehn dewlet bt d kirdarn byera emdna ji cizaxwarin xilas bikin, anj sc biavjin ser stuy itirafkar ji PKKy awi!.. Eve kar wan e. Li gorey wan ew li Kurdistan dij teror anku aktvist miltann doza netewey ya Kurdistan er dikin heq wan heye her awa metod bi kar bnin. Bo wan ne qann nej huqq kar dike ji xwe b mana ne. Tit ku ew j dizanin qanna Nazyan e, huqqa Pnoet e!.. Ji bo wan her Kurdek potansyelen ji xwe terorst e, gerlla ye! Ma heke wisa neba da boi cil bergn govenda zarokn dibistan j bikin binas doz li dadgeh, ku xelk Hekarya bi gelek ve van cil bergan dikin ber xwe. Xwudann v mentaltey, v mejy, v br bawery, d awa dadyar bin beramber kiryarn terora dewlet!.. Ev dewleta bi xwe plann teror dide kirin bi dest ajann xwe bombeyan dide peqandin d awa byer ronah bike!. Pit byera emdna reaksyon reftara ert, MIT JIT hukmet kiv b ku, di nav tixbn ferm yn Tirkiyey da du sstemn huquq hene. Yk li Tirkyey, anku li rojavay, yk j li Kurdistan, anku li rojhilat. Tirkye bi biryarn Ankaray huqqa kolonyal dide xebitandin li Kurdistan, anku li rojhilat. Ji dadgehan bigirin heta binkeyn pols leker heta dayreyn d yn dewlet, wek organn dewleta kolonyal kar dikin biryarn xwe bi mentaltey kolonyal didin pratze dikin. Di byera emdna da ba kiv b ku Ankara wek merkeza dewleta kolonyal, biryar pratkn xwe bi poltkn kolonyal li Kurdistan dixebitne. Merasima cinazeyn Gever firna firokeyn ceng ji xwe nimneya her konkret ya v sstem kolonyal b. Axivtina general Yaar Bykant ya eve, anku Kurd, dixwazin wek Filistnyan bikin j nimneyeke d ya konkret b ji bo v sstem kolonyal. Heke Kurd wek Filistnyan bin, Tirkye j wek Isral e. Heke li ser ser merasimn cinazeyn eht yn xelk kolon, firokeyn ceng yn dewleta kolonyal hatin firandin, di w der da du cografya hene, kolon kolonyalst hene. Di byern emdna, Gever olemrg da ev ry kolonyal kolonyalst bi hem desen, motv nexn xwe ve hate dtin. Eve ji bo xelk Kurd j gelek zelal ron b. Di ser da dadyar, dadgeh bi timam sistem huqqa Tirkyey hem dem dezgehn ferm bi du awayan kar dikin. Li Tirkyey cuda, li Kurdistan bi rengek d dixebitin. Dewleta Tirkyey hem sstem, rz rzikn xwe yn ferm di nav tixbn xwe da, anku li rojavay cuda, li Kurdistan j bi mejy kolonyal bi kar tne. Ev rikeberya Tirkye Kurdistan her die akeratir dibe. Kes hzn humanter hem organizasyonn sivl demokratk yn Tirk j pit n emdna navey, bi av xwe dtin ku sstem li nav tixbn ferm yn Tirkiyey bi du rengan dizivire ev yke pit seradanyn xwe di kombnn apemeny da j gotin. 

Tirkye di v prosesa destpka gotbjn digel YEy da j huqqa duser didomine. Esasen ev byera emdna doza wan kirdarn bombeavj ji bo tkilyn Tirkye YEy j kaxeza turnusol ye. L bel, Tirkye wek dewlet bi hakimyeta poltkn xwe yn ber kevin, xwe ji nav v hercmerc z bi z xilas nake ji xwe naxwaza xilas j bibe. Xelk Kurd divt tkona doza xwe ya heqy, huqq dadyary nehle ber insafa dewleta Tirkyey tkona xwe ya atyane demokratk bi israr bidomne xwe li ber rikar provakasyonn dewlet sist neke, eper sengern xwe xurt saxlem bike, ref rzn ykitya xwe xurttir bi hztir bike. Byera emdna ry kirt y sstem kolonyalist y dewleta Tirkiyey bi zelal derxiste meydan. Lewma xelk Kurd divt bawerya bi hza xwe berze neke xurttir bike. Heq, huqq, dad dadyar d bi hza navxwey serkevtina bi hza xwe bi xwet bte bi dest xistin.

emdna xelk emdna ry xwe j, ry timam xelk Kurdistan j sp kir di byera 9 Tern da. emdna li droka xwe ya serhildr berxwedr xwudan derket, xwe ji ser w dews var nekir ma li ser rya xwe ya tkoer ya qedm. Ji serhildana x Ubeydullah Nehr [1878] bigirin heta serhildana 15 Tebaxa 1984, kiv b ku xelk emdna xwe ji ber rian nade pa, ser xwe li ber zulm zor naemne. Xelk emdna, xeniqandina Seyid Ebdulqadir Geylany Nehrya emdna kur w Seyid Mehemed, ji ber ku tev serhildana x Sed bibn bi biryara Dadgehn Istiklal yn nemer bdad yn rejima Kemalst, 27 Gulana 1925 li hewa Mizgefta Mezin ya Diyarbekir hatibn hilawstin, ji br nekir hza xwe nan dewleta TCy da ku ew d w keys nadine v dewleta hov ku kut kutdarya xwe bidomne. Serhildana 15 Tebaxa 1984 awa li emdna b destpka tkoneke domdirj ya ekdar, 9 Terna 2005 j b destpka serhildan berxwedana sivl, demokratk atyane ya xelk Kurd. emdna xelk emdna bi van serhildan berxwedanan, xwe j, Hekarya j, timam xelk Kurd j rsp kir.

____________________________

 [*] Lste

Al Kaya hevaln xwe lsteyeke dirj ya l ern naveya emdna navekn d yn Hekarya j amade kirye ku ka k li mil k ye. Hem kesn ceh hem j kesn welatperwer bi nav nann xwe yn er ve hatine destnan kirin. Ceh dubare bi sadiq nesadiqya dewlet ve hatine tesnf kirin, ka kjan ceh end nzk dewlet ye, end dr e. Lsteya kesn welatparz j ji bo kutin hazir kirine yn ku hatine kutin j bi tpa X [eks] hatine nan kirin. Yn li dora kutin j bi freyn taybet hatine destnan kirin. Di w lsteya ku di roja byera emdna da hatye girtin da xwudan dikana pirtkfiroy [Umut / Hv] Sefer Yilmaz di rza ser da bye xeke sor li ser nav w hatye kan ku ev xe dihate manaya telifandin. L ba b ku bi zrek hiyarya Sefer Yilmaz bi xwe jrya xelk emdna, ajan negihitin mexseda xwe ya qirj li ser kiryara xwe hatin desteser kirin.

[**] Al Kaya k ye? [Mutkili Ali]

Ali Kaya, ji Mutkya Bitls ye, lewma bi nav Mutkili Ali, anku Ely ji Mutky, tte nas kirin. Ali Kaya, di saln 1996-98 da li Diyarbekir li ber dest general Yaar Bykant dsa her ev kar xwe y ajan provakatory kirye. Yaar Bykant di navbeyna saln 1996-98 da bi rutbeya Korgeneraly serok Kolordya 7. ya Diyarbekir bye. Endam JITEM itirafkar ji doza PKKy Abdulkadir Aygan j di itirafnameyn xwe da behs v Mutkili Ali, anku Ali Kayay dike dibje ku Ali Kaya bi destr parastina general Yaar Bykant gelek serbest karn veart dikirin her reng kut kutdar dikir. Ji ber van xasyetn w yn qirj b ku general Yaar Bykant li agirt xwe xwudan derdiket!

ROJAN HAZIM

Tern / Kann 2005

ser