paşve

 

Ramana Kolektva Ronakbrn Kurd: V

 

Dewleta Elman bi roleke bym rabye!

 

Li cografyaya Ykitya Ewrpay [YE] nifsa her boş ya Kurdan li Elmanya ye. Kurdn bi gişt li cografyaya YEy km zde, jar lawaz j be, organze ne. Belm organzebna her xurt li Elmanya ye. Kurdn Elmanyay ji saln 1960 were ji aly ekonomk ji aly hza kar ve potansyeleke xurt pknane. Ji karkern ber ro kardr derketine hz didine ekonomya Elmanyay. Nifsa Kurda piran ciwan e hejmara xwandayan j her die zde dibe. Kurd wacibn xwe yn qann bi cih tnin, baca xwe didin, nifş n hewceh hebe leşkerya xwe dikin di van saln dawy da li sehneya poltka Elmanyay j Kurd derketine pş hem di parlementn eyaletan, hem j di encumenn şehridaryan da hejmareke ne km ya Kurdan heye.

Li aly d, di nav Kurdn Elmanyay da, ji ber rewş statuya kolonyal ya Kurdistan, bi br hizirn netewey hişyaryek j bilind bye digel dareya jyana xwe ya Elmanyay, bi pirsn xwe yn netewey ve j mijl in destek didine bizava xelk xwe ya netewey. Piranya Kurdn Elmanyay j ji bakur in, anku ji parey ku di bin dagrya dewleta Tirk da ye hatine. Organzebn li Kurdayetya xwe xwudan derketin destek dana bizava netewey ya Kurdn Elmanyay, di ser da dewleta Tirk hind hn bjin aciz dike. Tkilyn dewleta Tirk Elmanyay j kevn in ji dawya sedsala 19an bi taybet j ji ser sedsala 20an were di nav bazareke gelek kirt da ne. Ji dewr Ittihat Terakky were, dewleta Tirk li cografyaya Anatol parey bakur y Kurdistan i xirab, wran, qetil jenosd li ser xelkn w cografyay kiribin, dest dewleta Elman j tda heye. Elmanyay ber Nazzm, di dem Nazzm da vaye di dem n da j ev piştevanya xwe ya digel dewleta Tirk neguhorye her bi i reng be didomne. Tkilyn dewleta Tirk Elmanyay ji bo terefn sy hergav şer, wran, xirab, neqenc bym naye. Vca dewleta Tirk v poltka xwe ya ant Kurd, di dem n da j gelek bi hişyar di r dibe digel Elmanyay. Helbet Elmanya j di v dem xwe y n da km dewleta Tirk namne ew j li ser berjewendyn xwe yn ekonomk poltk tkilyn xwe digel dewleta Tirk di nav terazyek da bi r ve dibe. V bazara wan ya kirt ji ser were di eleyh Kurdan da encam daye.

Byern ku ro li Elmanyay di eleyh Kurdan da rdidin, ji poltkn ber yn dewleta Tirk Elmanyay yn hevpar qut nnin, di şertn n da bi rengn n berdewama poltkn kevn in. Dewleta Tirk kartn xwe yn ekonomk herweha hza kar ya karker kardrn Tirk yn li Elmanyay bi timam di eleyh Kurdan da bi kar tne li Elmanyay dewleta Elman j ji ber berjewendyn xwe v yk ji dil dike. Elmanya di bazara kirt ya digel dewleta Tirk da hisabn gelek bik dike xwe hizar car dişkne. Di Elmanyaya n da, goya bihayn demokratk humanter hene!. Ji kiryarn Elmanyay yn ro eve dernakeve. Ji pratka ro xuya dibe ku rvebirn Elmanyaya n, van bihayn mirov ji bo veşartina ry xwe y şovenst ant demokratk dikin maske!. Elmanya eve ser end salan e ku dij Kurdan rişkaryeke gelek xurt pktne. Elmanya i ji Kurdan dixwaze? Kurd bi hejmara xwe ya bilind relatven j be kalfye, hezeke xurt in ji bo ekonomya wan. Dsa relatven j be, bi gihiştina sosyal, kultur poltk ve j jyana Elmanyay ya di van waran da zengn dikin. Digel v realtey j dewleta Elmanya xwe ji wan poltkn xwe yn tradisyonel xilas nake di nav grdava dewleta Tirk da esasen zerar digihne paşeroja xelk Elman j. Xuya ye ku Elmanya bi Tirkyey ra li ser zemn asgar muştereka şovenzm helbet hisabn ekonomk tkilyn xwe vedihne. Bi poltkn xwe yn dij Kurdan av dikşe ser aş dewleta Tirk bi v reftara xwe j dibe şirk sc gunehn wan yn li ser xelk Kurd li Kurdistan.

Dewleta Elman v gav j bay operasyonan daye rakirin dsa ve gelek poltkern Kurd girtine. Di v operasyon da ber dasa xwe gihandye ronakbrn Kurd j. Nivskar ronakbr navdar Haydar Işik j girtine. Dewleta Elman bi girtina Haydar Işik topiz qentar car ji dest berdaye bperwa bye. Dewleta Elman bi v pratka xwe adeta taşeronya dewleta Tirk dike beramber Kurdan. Dewleta Tirk, ji bil riş wrankarya xwe ya li bakura Kurdistan, eve mideheke behs haziryn operasyona paş tixb j dike li paş slogana Qendl, li ser Kurdistana Federal j dixwaze cepheyek şer veke. Belm bi operasyona Elmanyay kivş b ku dewleta Tirk operasyona xwe ya paş tixb ji Elmanyay da dest p kirin dewleta Elman ajote ser Kurdan. Dewleta Elman bi van poltkn xwe dixwaze destek bide dewleta Tirk, belm ji br dike ku ev kiryara wan tehrbateke mezin digihne tkilyn Elman Kurdan. Elmanya di v poltka xwe ya alyansdarya bi dewleta Tirk ra, Kurdan her die ji xwe dr dike ku eve d zerareke btixb pkbne di navbeyna Elman Kurdan da.

Lewma hj di ser byer da, em bang dewleta Elman dikin ku ztirn dem ronakbr niviskar navdar y Kurd Haydar Işik herweha girtyn d yn Kurd berdin. Heq Elmanyay bi u away nne ku ronakbrek navdar y Kurd girt bihle. Em bang ronakbr niviskarn Elman j dikin ku beramber v bhuqq bqanntya dewleta Elman bdeng nemnin fişar bibine ser hukmeta Elman ku Haydar Işik Kurdn d berdin.

Dewleta Elman bi van operasyonn xwe, bi van kiryarn xwe yn ant demokratk, bihayn demokratk yn Ykitya Ewrpay j binp dike zerareke mezin digihne bihayn mirov demokratk yn YEy. Ji ber v yk, em bang mekanzmayn Ykitya Ewrpay j dikin ku v şiddeta dewleta Elman ya li ser Kurdan bidine rawestandin.

Dewleta Elman bi operasyonn xwe yn li ser Kurdan, bi nav dewleta Tirk, bi roleke bym rabye em v poltka dewleta Elman bi xurt şrmizar protesto dikin.

Haydar Işik endam kolektva me ye divt sanyeyek ney borandin, digel Kurdn d yn hatine girtin, ztirn dem bte berdan!.

06 Trmeh 2007

Bi nav Kolektva Ronakbrn Kurd:

ROJAN HAZIM, Niviskar

DERWŞ FERHO, Şair, Serok Ensttuya Kurd ya Bruksel

MRHEM EGD, Rojnamevan

MEDEN FERHO, Nivskar

ser